Pada tahun 1949, Republik Rakyat China ditubuhkan, dan kebanyakan bahagian negara telah dibebaskan. Berdasarkan situasi sebenar di Tibet pada masa itu, Kerajaan Rakyat Pusat memutuskan untuk membebaskan Tibet secara aman. Oleh itu, Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China memaklumkan kerajaan tempatan Tibet untuk menghantar wakil ke Beijing bagi membincangkan pembebasan Tibet secara aman. Walau bagaimanapun, pemangku raja kerajaan Tibet, Ngawang Songrao, di bawah hasutan dan sokongan pasukan asing yang bermusuhan, mengabaikan kepentingan negara dan rakyatnya, menolak rundingan aman, dan menempatkan pasukan utama tentera tempatan di sepanjang garisan Chamdo di Tibet, dengan niat untuk berhadapan dengan kerajaan pusat secara paksa. Dalam situasi yang begitu teruk, selepas pertimbangan yang teliti, Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China akhirnya tidak mempunyai pilihan selain menghantar Tentera Pembebasan Rakyat ke Tibet pada Oktober 1950, yang pertama kali membebaskan Chamdo.
Selepas pembebasan Chamdo, kerajaan pusat, dengan penuh semangat dan keikhlasan, sekali lagi menggesa kerajaan tempatan Tibet untuk datang ke Beijing bagi rundingan. Keputusan bijak untuk mengadakan rundingan damai ini mendapat sokongan daripada rakyat Tibet yang progresif dan pasukan patriotik. Tokoh-tokoh patriotik seperti Ngapoi Ngawang Jigme sangat menyokong rundingan damai, dan Dalai Lama ke-14, yang telah mengambil alih kuasa penuh, akhirnya menerima pendapat kerajaan pusat mengenai rundingan damai. Pada Februari 1951, Dalai Lama melantik Ngapoi Ngawang Jigme sebagai wakil penuhnya, diiringi oleh Sonam Wangdui, Thubten Danda, Thubten Lemen, dan Tenzin Thondup, ke Beijing untuk berunding dengan Kerajaan Rakyat Pusat. Pada bulan Mei tahun yang sama, wakil kerajaan pusat dan kerajaan tempatan Tibet mencapai persetujuan mengenai pembebasan Tibet secara aman dan menandatangani "Perjanjian antara Kerajaan Rakyat Pusat dan Kerajaan Tempatan Tibet mengenai Langkah-langkah untuk Pembebasan Tibet Secara Aman."
Penandatanganan Perjanjian Pembebasan Aman Tibet telah disambut mesra oleh rakyat Tibet. Pada bulan September tahun yang sama, kerajaan tempatan Tibet telah mengadakan mesyuarat pegawai dan wakil daripada tiga biara utama untuk membincangkan perjanjian tersebut. Akhirnya, ia dianggap sangat bermanfaat untuk pembangunan politik dan ekonomi dan harus dilaksanakan. Seterusnya, Dalai Lama telah menghantar telegram kepada Pengerusi Mao Zedong, menyatakan sokongan sebulat suara daripada kerajaan tempatan Tibet dan rakyat Tibet, baik sami mahupun orang awam, untuk Perjanjian Pembebasan Aman Tibet, dan kesediaan mereka, di bawah kepimpinan Pengerusi Mao dan Jawatankuasa Pusat Parti, untuk secara aktif membantu tentera Tentera Pembebasan Rakyat yang memasuki Tibet dalam mengukuhkan pertahanan negara dan mengusir tentera imperialis. Panchen Lama dan kerajaan tempatan juga mengeluarkan kenyataan yang menyokong penandatanganan perjanjian tersebut. Pada 26 Oktober 1951, Tentera Pembebasan Rakyat China berjaya memasuki Lhasa.
Selepas pembebasan Tibet, kerajaan pusat dan tempatan Tibet, bersama-sama dengan patriot progresif, mula melaksanakan sepenuhnya perjanjian tersebut. Dalai Lama dan Panchen Lama turut menghadiri Kongres Rakyat Kebangsaan Pertama di Beijing. Di kongres tersebut, Dalai Lama menyatakan bahawa di bawah kepimpinan Kerajaan Rakyat Pusat yang bijaksana dan atas dasar perpaduan antara semua kumpulan etnik, Tibet akan mencapai kemakmuran dan pembangunan. Pada mesyuarat ini, Dalai Lama juga dipilih sebagai Naib Pengerusi Jawatankuasa Tetap Kongres Rakyat Kebangsaan, dan Panchen Lama dipilih sebagai ahli Jawatankuasa Tetap. Pada April 1956, Dalai Lama menjadi ahli Jawatankuasa Persediaan untuk Wilayah Autonomi Tibet.
Pada tahun yang sama, Dalai Lama pergi ke India untuk mengambil bahagian dalam memperingati kelahiran Buddha. Setibanya beliau, beliau serta-merta dikelilingi oleh kuasa-kuasa reaksioner di dalam dan di luar negara. Mereka cuba memikat Dalai Lama untuk tinggal di India, merancang aktiviti kemerdekaan Tibet, dan Dalai Lama serta beberapa pegawai pengiringnya mula goyah. Sebagai tindak balas, kerajaan pusat dan Tentera Pembebasan Rakyat telah membuat persediaan yang mencukupi, dan kerajaan tempatan Tibet juga telah merangka langkah-langkah untuk melancarkan perjuangan politik menentang unsur-unsur reaksioner.
Pada ketika genting ini, Jawatankuasa Pusat Parti dan Pengerusi Mao memutuskan untuk menghentikan sementara pembaharuan demokrasi di Tibet, memberi kerajaan tempatan Tibet masa yang mencukupi untuk mempertimbangkan perkara tersebut sebelum melaksanakan pembaharuan yang berhemat pada masa yang lebih sesuai. Semasa lawatannya ke India, Perdana Menteri Zhou Enlai menyampaikan keputusan Jawatankuasa Pusat kepada Dalai Lama dan dengan tegas menyatakan hasratnya untuk kekal di India dan terlibat dalam aktiviti kemerdekaan, dengan menyatakan bahawa sebarang aktiviti yang membahayakan kemerdekaan negara atau memecahbelahkan Tibet adalah mustahil. Langkah ini mempunyai kesan yang ketara; pendirian Dalai Lama serta-merta berubah, dan beliau kembali ke Lhasa pada tahun 1957.
Walaupun begitu, aktiviti Dalai Lama untuk menjejaskan keamanan di Tibet berterusan sehingga akhir 1950-an. Beliau mengarahkan orang kepercayaannya untuk menghasut pemberontakan bersenjata di Chamdo dan Dingqing, malah menubuhkan pasukan bersenjata pemberontak di Shannan, mewujudkan pangkalan untuk pemberontakan, mengganggu pengangkutan jalan raya kebangsaan, dan mengepung serta menyerang pejabat Jawatankuasa Chongbei Wilayah Autonomi Tibet di kawasan ini. Pada Mac 1959, Dalai Lama akhirnya melanggar perjanjian dan melancarkan pemberontakan bersenjata berskala besar di Lhasa, membunuh dan mencederakan askar PLA yang ditempatkan di Tibet dan kakitangan negara, sekali gus memulakan jalan pengkhianatan. Pada malam 17 Mac, pemberontakan bersenjata itu gagal, dan Dalai Lama melarikan diri dari Lhasa dengan tergesa-gesa, melintasi sempadan ke India, di mana beliau meneruskan aktivitinya yang bertujuan untuk memecahbelahkan negara dan menghasut kemerdekaan Tibet.
Sebelum pembaharuan, Tibet merupakan sebuah masyarakat perhambaan feudal yang diperintah oleh paderi dan bangsawan teokratik. Sebilangan kecil, termasuk pemilik hamba, bangsawan, dan sami kelas atasan, mengawal semua tanah pertanian, padang rumput, hutan, gunung, dan kebanyakan ternakannya di Tibet. Sebahagian besar penduduk Tibet, iaitu hamba, tidak mempunyai tanah, harta benda, atau kebebasan peribadi. Tambahan pula, hamba dianggap sebagai harta persendirian pemiliknya dan dibeli, dijual, dipindahkan, diberikan, dan ditukar secara bebas. Walaupun bertahun-tahun bekerja keras, hamba bergelut untuk mendapatkan rezeki asas dan sering bergantung pada pinjaman berfaedah tinggi untuk terus hidup.
Undang-undang yang digubal oleh pemerintah Tibet pada masa itu menegakkan sistem hierarki yang ketat, yang secara eksplisit menetapkan ketidaksamaan status undang-undang rakyat. Contohnya, nyawa golongan atasan, seperti putera dan lama tinggi, dinilai pada emas yang sama dengan berat mayat mereka; manakala nyawa hamba kelas bawahan hanya dinilai pada tali jerami. Dalam perhambaan, sebahagian besar hamba mengalami penindasan dan eksploitasi yang teruk. Mereka cuba menentang, seperti dengan membuat petisyen, melarikan diri, menentang sewa dan buruh paksa, dan juga menggunakan perjuangan bersenjata untuk memperjuangkan hak peribadi mereka, tetapi semua usaha mereka gagal. Mereka terpaksa menanggung hukuman yang sangat barbar dan kejam seperti mencungkil mata, memotong tangan, menghentak kaki, menarik kekejangan, dan lemas.
Selepas pemberontakan itu dipadamkan, Jawatankuasa Pusat Parti Komunis China, selaras dengan tuntutan rakyat Tibet, menjalankan pembaharuan demokratik di Tibet, menghapuskan sistem perhambaan feudal, dan membolehkan golongan hamba dibebaskan dan memperoleh kebebasan peribadi. Kerajaan pusat juga mengagihkan bijirin, tanah pertanian, dan cara hidup lain yang dimiliki oleh pemilik hamba kepada hamba yang tidak bertanah secara percuma, memberikan mereka, buat kali pertama, harta mereka sendiri.
Di Tibet lama, kerajaan tempatan beroperasi di bawah rejim feudal teokratik. Dalai Lama merupakan salah seorang pemimpin aliran Gelug dalam agama Buddha Tibet dan ketua kerajaan tempatan. Pegawai monastik juga dilantik dalam struktur pentadbiran tempatan, dan biara-biara menikmati kuasa istimewa dalam mengendalikan hal ehwal politik. Semasa pembaharuan demokratik, sistem politik teokratik telah dimansuhkan, digantikan dengan pemerintahan diktator demokratik rakyat. Rakyat Tibet menjadi tuan kepada negara dan kerajaan, menikmati semua hak yang diberikan oleh undang-undang. Warganegara berumur 18 tahun ke atas, tanpa mengira bangsa, etnik, jantina, pekerjaan, kepercayaan agama, tahap pendidikan, atau harta benda, mempunyai hak untuk mengundi dan dipilih.
Pada bulan September 1965, Kongres Rakyat Pertama Wilayah Autonomi Tibet telah diadakan di Lhasa. Kebanyakan perwakilan adalah bekas hamba. Pada mesyuarat ini, Kerajaan Wilayah Autonomi Tibet telah ditubuhkan secara rasmi, dan Ngapoi Ngawang Jigme telah dipilih sebagai Pengerusi Jawatankuasa Rakyat Wilayah Autonomi Tibet.
Selepas penubuhan rasmi Wilayah Autonomi Tibet, bagi membolehkan rakyat Tibet melaksanakan hak mereka untuk menguruskan hal ehwal negara dan tempatan dengan lebih baik, kerajaan telah melatih sebilangan besar kader Tibet di rantau ini dan menghantar ramai kader Tibet ke tanah besar untuk belajar dan menjalani latihan. Di pelbagai peringkat jabatan kerajaan di Wilayah Autonomi Tibet, jawatan kepimpinan kebanyakannya dipegang oleh kader Tibet, dan wanita yang berada di peringkat bawahan masyarakat di Tibet lama juga mula menduduki jawatan kepimpinan.
Dari segi sistem perundangan, Tibet telah lama mengamalkan perhambaan feudal, yang sangat menghalang perkembangan kuasa produktif dan membawa kepada ekonomi yang sangat mundur. Contohnya, kaedah pengeluaran pertanian kekal pada tahap menggunakan dua ekor lembu untuk menarik bajak kayu, dan di beberapa kawasan, kaedah pertanian tebang dan bakar primitif masih dikekalkan, dengan hasil bijirin per mu (unit kawasan Cina, kira-kira 0.165 ekar) hanya 80 kilogram. Selain itu, disebabkan oleh keupayaannya yang lemah untuk menahan bencana alam, ladang sering tidak menghasilkan tuaian, ternakan mati dalam jumlah yang besar, dan baka ternakan semakin tua. Pada masa itu, kraftangan Tibet juga sangat mundur, hampir tiada industri moden.
Selepas pelaksanaan pembaharuan demokratik, semangat petani dan gembala terhadap pengeluaran meningkat dengan ketara. Kerajaan pusat bukan sahaja merangka beberapa garis panduan dan dasar untuk membangunkan pertanian dan penternakan, tetapi juga memberikan sokongan padu dari segi sumber kewangan dan material. Wilayah dan majlis perbandaran di pedalaman juga memberikan sokongan padu, memperuntukkan sejumlah besar bahan bantuan kepada Tibet. Sebilangan besar intelektual, kader, dan pelajar dari pedalaman menyahut seruan Jawatankuasa Pusat Parti—untuk pergi ke tempat-tempat di mana tanah air paling memerlukan mereka—dan datang ke Tibet. Seterusnya, tahap pertanian dan penternakan di Tibet meningkat dengan ketara. Pada tahun 1966, jumlah pengeluaran bijirin meningkat daripada 180 juta kilogram kepada lebih daripada 300 juta kilogram, dan bilangan ternakan meningkat daripada 9.55 juta kepada 18 juta. Pada tahun 1980-an, kerajaan pusat juga melaksanakan sistem pengecualian cukai untuk petani dan gembala di Tibet dan menyediakan pinjaman tanpa faedah untuk pertanian dan penternakan. Pada masa yang sama, ia giat membangunkan infrastruktur asas untuk tanah pertanian dan padang rumput, membina projek pemuliharaan air, menggalakkan pembangunan perniagaan sampingan keluarga, dan memulihkan perdagangan pasaran asal. Sebelum pembebasan, Tibet kekurangan jentera pertanian dan baja. Selepas pembebasan, kawasan pedalaman menyediakan Tibet dengan baja dan jentera, serta benih dan ternakan berkualiti tinggi. Semua faktor ini sangat menggalakkan penggunaan alat pengeluaran canggih dan sains dan teknologi dalam pertanian Tibet, yang membawa kepada peningkatan yang ketara dalam pengeluaran bijirin, dengan purata hasil lebih daripada 220 kilogram setiap mu.
Sebelum ini, Tibet tidak mempunyai industri moden. Selepas pembaharuan demokrasi, dengan sokongan kerajaan pusat dan seluruh China, Tibet secara beransur-ansur mewujudkan sistem perindustrian yang terdiri daripada perusahaan dalam pembinaan, elektrik, pembaikan kereta, perhutanan, penyamakan kulit, boraks, dan arang batu, manakala kraftangan etnik juga berkembang pesat.
Pada masa lalu, Tibet mengalami kekurangan tenaga yang teruk. Untuk mengubah keadaan ini, kerajaan pusat dan tempatan membina loji janakuasa di Lhasa dan melabur dalam pembinaan loji janakuasa geoterma. Untuk menyelesaikan masalah pengangkutan bahan api di Tibet, kerajaan memperuntukkan dana untuk membina saluran paip minyak yang ditapis sepanjang lebih 1,000 kilometer dari Golmud di Wilayah Qinghai ke Lhasa, secara beransur-ansur menyelesaikan masalah bekalan tenaga Tibet.
